Làm chủ tiềm năng đất hiếm phục vụ công nghệ mũi nhọn

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ và chuyển đổi xanh diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu, đất hiếm đang trở thành nguồn tài nguyên chiến lược, giữ vai trò đặc biệt quan trọng đối với các ngành công nghệ mũi nhọn như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, năng lượng mới, quốc phòng công nghệ cao và sản xuất vật liệu tiên tiến. Việc làm chủ nguồn tài nguyên này không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn gắn với năng lực tự chủ khoa học, công nghệ và sức cạnh tranh quốc gia.

Nhận thức rõ tầm quan trọng đó, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách nhằm khai thác, chế biến và sử dụng hiệu quả đất hiếm phục vụ phát triển các ngành công nghệ chiến lược. Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ cùng những chỉ đạo gần đây của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đều nhấn mạnh yêu cầu phát triển công nghiệp vật liệu như một ngành công nghiệp nền tảng, trong đó vật liệu đất hiếm được xác định là lĩnh vực ưu tiên trong giai đoạn tới.

Thực tế, hướng nghiên cứu đất hiếm ở Việt Nam đã được khởi xướng từ khá sớm. Từ năm 1986, Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Đặng Vũ Minh đã đặt nền móng cho lĩnh vực này, đồng thời xây dựng đội ngũ nghiên cứu đầu tiên về đất hiếm ở Việt Nam. Những nghiên cứu tiên phong đó đã tạo cơ sở khoa học quan trọng để Việt Nam từng bước làm chủ công nghệ chế biến, ứng dụng đất hiếm và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị của các ngành công nghệ cao trong tương lai. Đặc biệt, cụm công trình “Công nghệ vật liệu đất hiếm phục vụ sản xuất, đời sống và bảo vệ môi trường” do Giáo sư Đặng Vũ Minh và cộng sự thực hiện đã được trao Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ năm 2005. Những thành quả này không chỉ khẳng định năng lực nghiên cứu của Việt Nam mà còn tạo nền tảng khoa học và công nghệ quan trọng cho sự phát triển ngành công nghiệp đất hiếm trong giai đoạn mới.

Cổng thông tin điện tử Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam trân trọng giới thiệu bài viết được đăng tải trên báo in và báo điện tử Nhân Dân.

Báo in Nhân Dân ngày 3/6/2026.