Tham dự sự kiện, về phía Viện Hàn lâm có GS.TS. Trần Hồng Thái - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, Chủ tịch Viện Hàn lâm; Ông Lê Sỹ Tùng - Phó Bí thư Đảng ủy Viện Hàn lâm; GS. TS. Chu Hoàng Hà - Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm; cùng lãnh đạo các đơn vị trực thuộc Viện Hàn lâm. Về phía các đại biểu có Ông Jonathan Backer - Trưởng đại diện Văn phòng UNESCO tại Việt Nam; Ông Marco Abbiati - Tham tán Khoa học, Đại sứ quán Ý tại Việt Nam; Ông Denis Fourmeau - Tham tán Hợp tác Khoa học và Giáo dục Đại học, Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam; Ông Sylvain Ouillon - Giám đốc IRD tại Việt Nam; Bà Lê Thị Hồng Vân - Cục trưởng Cục Ngoại vụ và Ngoại giao Văn hóa, Tổng Thư ký Ủy ban UNESCO Việt Nam; TS. Trần Quốc Cường - Vụ trưởng Vụ Khoa học xã hội, Nhân văn và Tự nhiên, Bộ Khoa học và Công nghệ; và đông đảo nhà khoa học, giáo sư đầu ngành trong nước và quốc tế.

Điểm nhấn của buổi gặp gỡ lần này là việc UNESCO đã chính thức quyết định gia hạn thời gian hoạt động cho hai trung tâm: Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo Toán học Quốc tế (ICRTM) và Trung tâm Vật lý Quốc tế (ICP) do Viện Hàn lâm quản lý - một minh chứng cho niềm tin và sự kỳ vọng toàn cầu. Không chỉ dừng lại ở những thành tựu nghiên cứu chuyên sâu, hai Trung tâm Toán học và Vật lý đã khẳng định vị thế là những “đại sứ khoa học” xuất sắc, góp phần nâng tầm tri thức Việt trên bản đồ quốc tế.
GS.TS. Trần Hồng Thái - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương, Chủ tịch Viện Hàn lâm phát biểu khai mạc sự kiện
Phát biểu khai mạc sự kiện, GS.TS. Trần Hồng Thái cho biết, trong thế kỷ XXI, khoa học không còn giới hạn trong các phòng thí nghiệm hay các công bố học thuật mà đang trở thành “ngôn ngữ chung” kết nối các quốc gia, góp phần xây dựng lòng tin, thúc đẩy hợp tác và cùng giải quyết các thách thức toàn cầu như biến đổi khí hậu, an ninh năng lượng, y tế, môi trường biển, trí tuệ nhân tạo và các công nghệ chiến lược mới nổi. Trong bối cảnh đó, ngoại giao khoa học đang trở thành xu thế quan trọng của hợp tác quốc tế hiện đại.
Đồng chí Trần Hồng Thái cho biết, chủ đề ngoại giao khoa học có ý nghĩa đặc biệt đối với Viện Hàn lâm trong giai đoạn phát triển mới hiện nay. Từ ngày 1/4/2026, Viện Hàn lâm chính thức trở thành đơn vị sự nghiệp thuộc Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam. Trong giai đoạn mới, Viện Hàn lâm không chỉ tiếp tục phát huy vai trò nghiên cứu cơ bản, phát triển công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực khoa học chất lượng cao, mà còn từng bước tham gia sâu hơn vào hoạt động tư vấn chiến lược, tham mưu chính sách và đóng góp cho các định hướng phát triển quốc gia trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.
Chủ tịch Viện Hàn lâm cũng nhấn mạnh, Nghị quyết số 57 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia cùng Nghị quyết số 59 về hội nhập quốc tế trong tình hình mới đã khẳng định khoa học và công nghệ không chỉ là động lực phát triển kinh tế - xã hội mà còn là nguồn lực chiến lược của quốc gia trong kỷ nguyên mới. Điều này đòi hỏi mỗi nhà khoa học, mỗi tổ chức khoa học Việt Nam phải trở thành cầu nối đưa khoa học Việt Nam hội nhập sâu rộng với thế giới.
Trong hành trình hội nhập quốc tế của Viện Hàn lâm, hai Trung tâm UNESCO dạng II về Toán học và Vật lý được đánh giá là những dấu mốc quan trọng, thể hiện sự ghi nhận của cộng đồng quốc tế đối với năng lực khoa học của Việt Nam. Thông qua các hoạt động đào tạo, trao đổi học thuật, hội nghị quốc tế, hỗ trợ nhà khoa học trẻ và thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, các Trung tâm đã góp phần hình thành mạng lưới học thuật quốc tế, nâng cao vị thế khoa học của Việt Nam và thúc đẩy hội nhập khoa học toàn cầu.
GS.TS. Trần Hồng Thái khẳng định, trong thời gian tới, Viện Hàn lâm mong muốn tiếp tục nâng tầm hoạt động của các Trung tâm UNESCO dạng II hiện có, xây dựng các trung tâm trở thành môi trường khoa học quốc tế năng động, điểm kết nối học thuật của khu vực và thế giới; đồng thời chủ động tham gia sâu rộng hơn vào các hoạt động của UNESCO thông qua việc tổ chức hội thảo quốc tế, chương trình đào tạo, tập huấn và các diễn đàn trao đổi khoa học quốc tế. Trên nền tảng đó, Viện Hàn lâm cũng đang nghiên cứu, thúc đẩy phát triển thêm các Trung tâm UNESCO dạng II mới trong các lĩnh vực Việt Nam có tiềm năng và nhu cầu lớn như sinh học, đa dạng sinh học, tài nguyên nước và các lĩnh vực liên ngành phục vụ phát triển bền vững.
Ông Jonathan Baker - Trưởng đại diện Văn phòng UNESCO tại Việt Nam, gửi lời chúc mừng tới Viện Hàn lâm nhân dịp kỷ niệm 51 năm thành lập, đánh giá cao vai trò trung tâm của Viện Hàn lâm trong hệ sinh thái khoa học của Việt Nam suốt hơn nửa thế kỷ qua
Phát biểu tại sự kiện, ông Jonathan Baker - Trưởng đại diện Văn phòng UNESCO tại Việt Nam, gửi lời chúc mừng tới Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam nhân dịp kỷ niệm 51 năm thành lập, đồng thời đánh giá cao vai trò trung tâm của Viện Hàn lâm trong hệ sinh thái khoa học của Việt Nam suốt hơn nửa thế kỷ qua. Đại diện UNESCO đánh giá cao mối quan hệ hợp tác lâu dài và tin cậy với Viện Hàn lâm trong việc thúc đẩy khoa học và công nghệ vì phát triển bền vững, nâng cao vai trò của phụ nữ trong khoa học, đặc biệt thông qua hai Trung tâm UNESCO dạng II là Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo Toán học Quốc tế và Trung tâm Vật lý Quốc tế.
Ông Jonathan Baker nhấn mạnh, quyết định của Ban Chấp hành UNESCO tại Kỳ họp lần thứ 224 về việc gia hạn hoạt động thêm 8 năm đối với hai Trung tâm UNESCO dạng II là sự ghi nhận rõ nét đối với năng lực khoa học, uy tín học thuật và những đóng góp ngày càng nổi bật của Việt Nam trong hợp tác khoa học khu vực và quốc tế trong lĩnh vực khoa học cơ bản. Trong 6 năm qua, các Trung tâm UNESCO dạng II đã đóng góp tích cực vào chương trình thúc đẩy khoa học cơ bản và hợp tác Nam - Nam của UNESCO; đồng thời đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường hợp tác khoa học quốc tế, mở rộng mạng lưới học thuật khu vực và thúc đẩy trao đổi tri thức trong ASEAN, khu vực châu Á - Thái Bình Dương và trên thế giới. Theo ông Jonathan Baker, các trung tâm này đang dần trở thành những đầu mối quan trọng của ngoại giao khoa học, góp phần kết nối Việt Nam sâu rộng hơn với cộng đồng khoa học toàn cầu.
Đề cập tới bối cảnh thế giới hiện nay, Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam cho rằng nhân loại đang phải đối mặt với nhiều thách thức chung như biến đổi khí hậu, khan hiếm tài nguyên nước, suy giảm đa dạng sinh học, các công nghệ mới nổi và các vấn đề y tế toàn cầu. Trong bối cảnh đó, khoa học và ngoại giao khoa học ngày càng khẳng định vai trò là cầu nối vượt qua biên giới quốc gia, thúc đẩy hợp tác, xây dựng lòng tin và hỗ trợ quá trình hoạch định chính sách dựa trên bằng chứng khoa học. Ông Jonathan Baker cũng đánh giá cao cam kết mạnh mẽ của Việt Nam trong thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia theo tinh thần Nghị quyết số 57. Theo ông, các Trung tâm UNESCO dạng II đang đóng góp thiết thực cho mục tiêu này thông qua hoạt động tư vấn chính sách, nghiên cứu tiên tiến, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy hợp tác quốc tế và hỗ trợ các nhà khoa học trẻ.
Tại sự kiện, PGS.TSKH. Phan Thị Hà Dương - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo Toán học Quốc tế thuộc Viện Hàn lâm cho biết, Trung tâm được thành lập năm 2020 theo mô hình Trung tâm dạng II của UNESCO. Tại kỳ họp Hội đồng Chấp hành UNESCO tháng 4/2026, Trung tâm đã được thông qua gia hạn hoạt động thêm 8 năm.
Với các nhiệm vụ trọng tâm về phát triển khoa học, đào tạo, hợp tác quốc tế, phổ biến toán học và tham gia tư vấn chính sách, Trung tâm đã triển khai 12 đề tài nghiên cứu, tổ chức 40 chương trình đào tạo, công bố hơn 120 bài báo quốc tế thuộc danh mục SCIE và thu hút hơn 1.000 nhà khoa học tham dự 20 hội nghị quốc tế. Các hoạt động phổ biến toán học và lan tỏa tinh thần UNESCO cũng tạo sức lan tỏa rộng rãi với hàng nghìn người tham gia cùng hàng trăm nghìn lượt tiếp cận trực tuyến. Tiếp nối những kết quả đó, trong năm 2026, Trung tâm tiếp tục mở rộng hợp tác với các tổ chức quốc tế như TWAS, ICTP và CIMPA nhằm nâng cao vị thế của khoa học Việt Nam trên trường quốc tế.
PGS.TSKH. Phan Thị Hà Dương - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo Toán học Quốc tế thuộc Viện Hàn lâm phát biểu tại sự kiện
PGS.TSKH. Phan Thị Hà Dương cho rằng, trong bối cảnh hiện nay, phát triển khoa học đòi hỏi sự tham gia chủ động và sâu rộng hơn vào các hoạt động khoa học quốc tế. Hội nhập không chỉ để học hỏi kinh nghiệm mà còn hướng tới vai trò thành viên, thậm chí tham gia lãnh đạo các tổ chức khoa học quốc tế, cùng chia sẻ trách nhiệm và đóng góp cho cộng đồng khoa học toàn cầu. Đồng thời, cần thúc đẩy mạnh mẽ các giá trị của thời đại như khoa học mở, hợp tác mở, phát triển bền vững và kết nối liên ngành, liên quốc gia. Theo bà Phan Thị Hà Dương, để hội nhập quốc tế bền vững, điều cốt lõi là xây dựng được các nhóm nghiên cứu mạnh trong nước. Chính các nhóm nghiên cứu này sẽ tạo ra những hợp tác thực chất, các công trình khoa học chất lượng cao, đồng thời đào tạo thế hệ trẻ và từng bước khẳng định vị thế khoa học của Việt Nam trên trường quốc tế.
Trao Quyết định khen thưởng cho các cá nhân tiêu biểu - những người đã tận hiến để bắc nhịp cầu ngoại giao khoa học, kết nối Việt Nam với thế giới
Trong không khí tự hào này, Chủ tịch Viện Hàn lâm KHCNVN đã quyết định khen thưởng các cá nhân tiêu biểu có nhiều đóng góp trong việc thúc đẩy ngoại giao khoa học, kết nối cộng đồng khoa học Việt Nam với thế giới.
Buổi gặp gỡ cũng ghi nhận nhiều ý kiến trao đổi sâu sắc từ các đại biểu tham dự, nhà khoa học, chuyên gia và về vai trò của khoa học trong thúc đẩy hợp tác quốc tế và phát triển bền vững. Đặc biệt, các đại biểu đã chia sẻ những câu chuyện và hành trình đầy cảm hứng “từ nghiên cứu đến công tác đối ngoại”, qua đó cho thấy sự gắn kết ngày càng chặt chẽ giữa hoạt động khoa học với ngoại giao trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng.
Nhiều ý kiến nhấn mạnh, trong thế giới hiện nay, khoa học không chỉ tạo ra tri thức mới mà còn trở thành cầu nối hiệu quả giữa các quốc gia, góp phần xây dựng lòng tin, tăng cường đối thoại và thúc đẩy hợp tác cùng phát triển. Trong buổi gặp cũng có nhiều chia sẻ, những góc nhìn thực tiễn và quý báu từ các nhà ngoại giao về lĩnh vực khoa học, trong đó khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của tri thức, đổi mới sáng tạo và cộng đồng khoa học trong quan hệ quốc tế hiện đại. Những chia sẻ tại Hội nghị đã góp phần làm rõ hơn ý nghĩa của ngoại giao khoa học như một không gian kết nối giữa tri thức, chính sách và hợp tác toàn cầu.
Một số hình ảnh khác tại buổi gặp gỡ
Ông Marco Abbiati - Tham tán Khoa học, Đại sứ quán Ý tại Việt Nam, lên chia sẻ về hành trình đầy cảm hứng: 'Từ nghiên cứu đến công tác đối ngoại
Ông Denis Fourmeau, Tham tán Hợp tác Khoa học và Đại học, Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam có ý kiến phát biểu, đặc biệt là những góc nhìn quý báu của một nhà ngoại giao về lĩnh vực khoa học, cũng như vai trò cầu nối của tri thức trong quan hệ quốc tế
Bà Lê Thị Hồng Vân, Cục trưởng Cục Ngoại vụ và Ngoại giao Văn hóa, Tổng Thư ký Ủy ban UNESCO Việt Nam phát biểu ý kiến
TS. Nguyễn Thị Thanh Hà phát biểu ý kiến tại sự kiện
GS. TSKH. Phùng Hồ Hải phát biểu tại sự kiện
Chụp hình lưu niệm tại buổi gặp gỡ
Vietnamese
English